Alfabet hiszpańskipokaż wersję do wydruku

Naszą przygodę z hiszpańskim zaczniemy od nauki alfabetu. Nie różni się on za bardzo od polskiego, większość literek jest ta sama. Czasem jedynie wymawiamy je inaczej, jak np. j czytamy jak polskie h, a za to h nigdy nie wymawiamy. Należy jednak podkreślić, że już samo opanowanie przedstawionych poniżej reguł pozwala poprawnie czytać po hiszpańsku! Inaczej niż np. w języku angielskim, gdzie jest wiele reguł, a każde słówko czyta się inaczej niż pisze, w hiszpańskim zasady sa proste. Dlatego musimy się bardzo przyłożyć do lekcji czytania liter po hiszpańsku. Przy okazji: litera to po hiszpańsku letra.

Poniżej znajdziemy alfabet, informację jak czytamy poszczególne litery i przykłady prostych słówek, które pomogą nam zapamiętać wymowę. Oprócz tego zamieszczamy krótki komentarz na temat kolejnych literek, np. częstotliwość występowania. Zamieszczamy tu też informację jak czytać alfabet. Ta umiejętność jest potrzebna, gdy np. musimy przeliterować jakiemuś Hiszpanowi nasze trudne, polskie nazwisko.

Ok, przejdźmy już do konkretów, czas na alfabet:


Litera Nazwa Przykłady Wymowa, komentarz
a a
alto (czyt. alto) - wysoki

el alma (czyt. el alma) - dusza
Zwykła literka, wymawiana jak polskie a.

Często końcówka rzeczowników żeńskich,
np. dziewczyna - chica, przyjaciółka - amiga
b be beber (czyt. beber) - pić

el barco (czyt. el barko) - statek
Dźwięk pośredni między polskimi b oraz w.
c ce
la casa (czyt. la kasa) - dom

conocer (czyt. konother) - znać

gracias (czyt. grathias) - dziękuję

la lección (czyt. la lekthjon) - lekcja
Generalnie jak polskie k, czyli przed spółgłoską:
recto (czyt. rekto) - prosto, lección(czyt. leksjon)- lekcja
lub przed samogłoską a lub o:
casa (czyt. kasa) - dom, cosa (czyt. kosa) - rzecz.

Wyjątkiem jest sytuacja, gdy występuje po niej samogłoska e lub i (ce, ci) - wtedy wymawia się jak angielskie thw wyrazie think (język należy umieścić między zębami) lub po prostu s, co jest szczególnie popularne szczególnie w hiszpańskiej Andaluzji, na Wyspach Kanaryjskich oraz w Ameryce Łacińskiej, ale i nam na początek powinno wystarczyć:
np.: cena (czyt. sena) - kolacja, cine (czyt. sine) - kino.


ch che el coche (czyt. el kocie) - samochód

chocolate (czyt. czokolate) - czekolada

la noche (czyt. la nocie) - noc
Dźwięk pośredni między polskimi cz oraz ć. Dlatego właśnie popularny kubański taniec zapisuje się jako chachachá a czytamy go jako czaczacza.

Do niedawna uważana za jedną z liter alfabetu, natomiast obecnie jedynie za złożenie spółgłosek o jednym dźwięku.
 

d de el dedo (czyt. el dedo) - palec

la pared(czyt. la pare') - ściana
Jak w języku polskim. Gdy znajduje się na końcu wyrazu, prawie nie jest wymawiana: np. usted (pan, pani) czyta się uste', przygotowując na końcu język jak do wymowy d, ale bez wydawania tego dźwięku.

W Madrycie jest charakterystyczne wymawianie końcowego d identycznie jak hiszpańską literę z (czyli jak angielskie th w wyrazie think), tak więc np. Madrid czyta się jak madrith.

Rzeczowniki zakończone na d są rodzaju żeńskiego, np. universidad - uniwersytet.
e e el ejemplo (czyt. el ehemplo) - przykład

el egoísmo (czyt. el egojismo) - egoizm
Jak w języku polskim.

Jeśli rzeczownik lub przymiotnik jest zakończony na e, oznacza to, że jest ona zarówno rodzaju żeńskiego jak i męskiego,
np. estudiante - student, studentka, interesante - interesujący, interesująca.
f efe feliz (czyt. felith) - szczęśliwy/a

feo (czyt. feo) - brzydki
Jak w języku polskim.
g ge el gato (czyt. el gato) - kot

el ángel (czyt. el anhel) - anioł

girar (czyt. hirar) - skręcać

el gueto (czyt. el geto) - getto

el guía (czyt. el gija) - przewodnik

la cigüeña (czyt. la thigłenia) - bocian
Generalnie jak polskie g; wyjątkiem, podobnie jak przy literze c, jest sytuacja, gdy występuje po niej samogłoska e lub i (ge, gi) - wtedy wymawia się podobnie jak polskie h, tyle że bardziej charczące, gardłowe. Tak więc na przykład słowo la gente(ludzie), wymawia się jak polskie hente (nie zapominając o charakterystycznym "charczeniu").

Aby uzyskać dźwięk, który w języku polskim czyta się jako ge lub gi, umieszcza się w środku literę u (gue,gui). U nie jest w tej sytuacji w ogóle wymawiane - służy tylko rodzieleniu liter, by uzyskać inny dźwięk. Tak więc przykładowo słowo la guerra (wojna) czyta się jak polskie gerra.

Pozostaje jeszcze dopowiedzieć jak w hiszpańskim zapisać dźwięk, który po polsku oznaczyłoby się jako głe czy też głi. Otóż w tej sytuacji (co zdarza się dosyć rzadko), umieszcza się nad literą u dwie kropki: güe, güi. Zaznacza się w ten sposób, iż litera u, mimo że znajduje się pomiędzy g oraz e lub i, musi zostać przeczytana, jak np. w wyrazie vergüenza (czyt. vergłenza) - wstyd.
h hache hablar (czyt. ablar) - rozmawiać

hola (czyt. ola) - cześć
Jest w języku hiszpańskim literą niemą, nigdy nie jest wymawiana. Nawet gdy chcemy zapisać chichot, nie zapiszemy, np. hehehe, tylko jejeje (ponieważ polski dźwięk h zastepuje w hiszpańskim literka j), a gdy chcemy powiedzieć z zachwytem ah, wypowiemy jedynie a.
i i inteligente (czyt. intelihente) - inteligentny/a

la película (czyt. la pelikula) - film

comíamos (czyt. komijamos) - jedliśmy
Jak w języku polskim.

Gdy jest nad tą literą zaznaczony akcent, czyta się często jak polskie ij: np. el día (dzień) wymawia się jak polskie dija.
j jota joven (czyt. hoben) - młody/a

el jabón (czyt. el habon) - mydło
Podobnie jak polskie h, ale bardziej charczące, gardłowe (identycznie jak w opisanym wyjątku przy literze g).
k ka el kilo (czyt. el kilo) - kilogram

el kiwi (czyt. el kiłi) - kiwi
Jak w języku polskim.

Używana jedynie w wyrazach pochodzenia greckiego oraz w innych zapożyczeniach.
l ele la luna (czyt. la luna) - księżyc

la pelota (czyt. la pelota) - piłka
Jak w języku polskim.
ll elle albo doble ele
ella (czyt. edzia) - ona

la lluvia (czyt. la dziubia) - deszcz
Do niedawna uważana za jedną z liter alfabetu, natomiast obecnie jedynie za złożenie spółgłosek o jednym dźwięku.

Dźwięk trudny do wytłumaczenia, pośredni między polskimi j oraz ź. Można też go opisać jako bardzo miękkie .

W Ameryce Południowej (zwłaszcza w Argentynie), można się spotkać z twardszą wymową - coś między polskimi ź oraz ż.
m eme la mujer (czyt. la muher) - kobieta

la mano (czyt. la mano) - ręka
Jak w języku polskim.
n ene negro (czyt. negro) - czarny

la nieve (czyt. la niebe) - śnieg
Jak w języku polskim.
ñ eñe español (czyt. espaniol) - hiszpański

mañana (czyt. maniana)- jutro

el baño (czyt. el banio) - łazienka
Jak polskie ń.
o o el ojo (czyt. el oho) - oko

el ordenador (czyt. el ordenador) - komputer
Jak w języku polskim.

Jest często końcówką rzeczowników męskich, np. amigo - przyjaciel, chico - chłopiec.
p pe la puerta (czyt. la płerta) - drzwi

el pelo (czyt. el pelo) - włosy
Jak w języku polskim.
q cu porque (czyt. porke) - ponieważ

querer (czyt. kerer) - kochać

la química (czyt. la kimika) - chemia
Jak polskie k. Zawsze występuje po niej litera u, która jednak nigdy nie jest wymawiana. Używana jest do uzyskania dźwięków que oraz qui (czyt. keoraz ki). Tak więc na przykład słwo el queso (ser) czyta się keso.

Zbitki qa ani qo nie istnieją, zamiast q jako dźwięku k pojawia się wówczas c (ca, co).

Niewielkim wyjątkiem jest tu kilka słów obcego pochodzenia: np. quark czy quórum, gdzie litera u jest wymawiana, a więc czyta się odpowiednio: kłark, kłorum.
r erre

(czasami nazywana też ere)
correr (czyt. korrer) - biegaćel rey (czyt. el rej) - król
Jak w języku polskim, ale jest to dźwięk trochę mocniejszy, bardziej wibrujący, zwłaszcza w słowach z podwójnym r (np. el perro- pies).

Wszystkie bezokoliczniki są zakończone na r,
np. tener - mieć, trabajar - pracować, ser - być.
s ese sí (czyt. si) - tak

el suelo (czyt. el słelo) - podłoga
Jak w języku polskim.

Graficznie nie występuje w hiszpańskim zbitka ss (jedynie gdy mowa o organizacji nazistowskiej SS).
t te tarde (czyt. tarde) - późno

treinta (czyt. trejnta) - trzydzieści
Jak w języku polskim.
u u último (czyt. ultimo) - ostatni

la música (czyt. la musika) - muzyka
Jak w języku polskim.

Nie czytamy u w zbitkach que, qui, gui, gue.
v uve

(lub ve)
la ventana (czyt. la bentana) - okno

la verdad (czyt. la berda') - prawda
Dźwięk pośredni między polskimi b oraz w (identyczny jak hiszpańskie b).
w uve doble

(też ve doble lub doble ve)
el western (czyt. el łestern) - western

el whisky (czyt. el łiski) - whisky
Najrzadziej pojawiającą się w hiszpańskim litera, używana wyłącznie w słowach pochodzenia obcego.

Wymawia się jak hiszpańskie bw wielu nazwach własnych (jak np. Walia, Wagner, Westfalia) lub też jak polskie ł w wyrazach pochodzenia angielskiego (np. Washington, washingtoniano).
x equis el texto (czyt. el teksto) - tekst

la excepción (czyt. la eksthepthjon) - wyjątek
Generalnie jak w języku polskim, czyli połączenie ks.

Czasem przed spółgłoską redukuje się do samego dźwięku s, np. expresión (czyt. espresjon) - wyrażenie, extremo (czyt. estremo) - ekstremalny.

W wyrazach zapożyczonych z nahuatl, czyli języka meksykańskich indian, x czytamy jako h, np. xico (czyt. mehiko) - Meksyk.
y i griega

(lub ye)
yo (czyt. dzio) - ja

voy(czyt. boj) - idę

mayo (czyt. madzio) - maj
Generalnie identyczna jak opisane wyżej złożenie liter ll (dźwięk pośredni między polskimi j oraz ź), choć wymawia się też w niektórych przypadkach jak polskie j (zwłaszcza gdy występuje na końcu wyrazu, np. soy- jestem) lub jak i (jako spójnik i- po hiszpańsku y).
z zeta

(lub zeda)
el zapato (czyt. thapato) - but

el pez(czyt. el peth) - ryba
Jak angielskie thw wyrazie think (język należy umieścić między zębami). Jest to identyczny dźwięk jak opisany wyżej przy literze c.

W hiszpańskiej Andaluzji, na Wyspach Kanaryjskich oraz w Ameryce Łacińskiej wymawia się jak s.




Uff, to już koniec alfabetu. Pamiętajmy, że kiedy już nauczymy się wymawiać poszczególne litery, możemy zacząć czytać po hiszpańsku. Po prostu składamy je literka po literce.

Jeszcze pewna sprawa praktyczna. Słowo litera w hiszpańskim, tak jak i w polskim, jest rodzaju żeńskiego: la letra -litera. Dlatego nazwy liter są w hiszpańskim też rodzaju żeńskiego, czyli poprzedzamy je rodzajnikiem żeńskim la, np.:



B - la be B - (litera) be
H - la hache H - (litera) ha
P - la pe P - (litera) pe

Czytaj dalej
Skomentuj
Dodawanie komentarzy tylko dla zarejestrowanych i niezablokowanych użytkowników!

Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się.

Komentarze (8)

wkost
22 sty 2013
@Planetka 44: Najbardziej klasyczna wymowa LL to miękkie L tak jak w rosyjskim lieto, liubow. Czyli Villa to willia.
Z kolei klasyczna wyowa Y to trochę dobitniej wymówione "j", czyli "yo" to po prostu "jo".
Na południu Hiszpanii i w Ameryce LL i Y się wymawia tak samo i właśnie trochę jak "ź". Ta wymowa nie jest standardem. Lepiej wymówić klasycznie (standardem tak jak w hiszpańskiej telewizji).
wkost
22 sty 2013
@ Thek. Niewymawianie s to wymowa Andaluzji i środkowej Ameryki np. Kuby. Tam zamiast "nosotros tenemos" czyta się "nosotro tenemo". To raczej regionalna (gwarowa) wymowa i dla obokrajowców absolutnie nie polecana!
TheK
10 sty 2013
Często spotykam się z tym, że litera "s" na końcu słowa nie jest wymawiana a w żadnym podręczniku nie ma takiej reguły. Czy takie zjawisko występuje tylko w jakimś regionie?
cereza311
29 gru 2012
MCaramella
Ja mam nauczyciela języka hiszpańskiego rodowitego hiszpana, on wymawia ll jak dż (ale to tak naprawdę zależy od regionu
MCaramella
17 maj 2012
Planetka44: to zależy od regionu. W Andaluzji mówi się yo jako dżio, w Madrycie już "jo". Jeśli chodzi o "-ll" w niektórych regionach wymawia się jako ź(choć jest to raczej ź padające w j), w innych jako dź, a w jeszcze innych j. (np. ella - eźa/ezia/eja). Tak szczerze to nie słyszałam, żeby ktoś mówił "edzia" a byłam w różnych regionach Hiszpanii.
MCaramella
17 maj 2012
Planetka44: to zależy od regionu. W Andaluzji mówi się yo jako dżio, w Madrycie już "jo". Jeśli chodzi o "-ll" w niektórych regionach wymawia się jako ź(choć jest to raczej ź padające w j), w innych jako dź, a w jeszcze innych j. (np. ella - eźa/ezia/eja). Tak szczerze to nie słyszałam, żeby ktoś mówił "edzia" a byłam w różnych regionach Hiszpanii.
andrzej13207
18 lut 2012
mam problem -> vergüenza czyt. vergłenza nie powinno się czytać -> bergłenza (v=polskie b/w)?
Planetka44
16 sty 2012
zaczynam się uczyć espaniola i znalazłam gdzieś info że podwójne LL czyta się i wymawia jak polskie "J" jot np w słowie Villa jedni mówią Vidźia a inni Villa z tym że częściej słyszę Vija a nie Vidźia. Pollo - kurczak - słyszę pojo czy ma tak być czy raczej podźio? llamar - jamar czy dziamar? - jak to z tym w końcu jest? Jak ktoś wie i tu zajrzy proszę o odpowiedź - mucho por favor ;-) z góry dziękuję
ładowanie, proszę czekać...